( Dehb ) Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu

Çocukluk DönemiDEHB belirtileri dikkatsizlik ve/veya hiperaktivite ve tepkiselliği kapsar. Bu özellikleri her çocuk şu veya bu şekilde sergiler. Fakat DEHB teşhisi koymak için, belirtilerinin en az altı ay sürmüş olması ve bireyin okul ve bireysel hayatını engelleyecek kadar şiddetli ve yaş dönemi özelliği ile açılanamayacak biçimde olması gerekmektedir.

DEHB çocuklarda ve gençlerde yaygındır. Yetişkinlerde de bu bozukluk görülebilir. Yetişkinlerde belirtiler bazı farklılıklar olabilir. Örneğin, bir yetişkin hiperaktivite yerine tez canlılık sergileyebilir. Ayrıca, DEHB'li yetişkinler sürekli olarak kişiler arası ilişkilerde ve işte problem yaşarlar.

DEHB BELİRTİLERİ

Dikkatsizlik, hiperaktivite, tepisellik (impulsivite)

Çocuk zorlayıcı okul çevresine girene kadar dikkatsizlik fark edilemeyebilir. Yetişkinlerde dikkatsizlik işte veya sosyal durumlarda belirginleşebilir.

DEBH'li bir kişi aşağıdaki belirtilerin bazısına veya hepsine sahip olabilir:

Çocukluk Dönemi

  • Detaylara dikkat etmede zorluk çekme ve okulda veya diğer aktivitelerde düşüncesizce hatalar yapma eğilimi; umursamaz ve karmakarışık iş üretmek
  • Kolayca alakasız dürtülerle dikkatin dağılması ve düzenli olarak devam eden çalışmaları başkalarını rahatsız eden sesler ve olaylarla bölmek
  • Görevler ve aktivitelerde dikkati sürdürme yeteneğinin olmaması
  • Konsantrasyon gerektiren ev ödevi veya hesap veya görevleri bitirmede zorluk çekme
  • Sürekli bitmemiş bir aktiviteden bir başkasına geçme
  • Oyalanma
  • Düzensiz çalışma alışkanlıkları
  • Günlük aktiviteleri unutma (örneğin randevuları kaçırma, yemek getirmeyi unutma)
  • Ev ödevi veya günlük işler gibi görevleri tamamlamama
  • Konuşmada daldan dala atlama, diğerlerini dinlememe, aklını konuşmaya vermeme, sosyal durumlarda aktivite kurallarını veya detaylarına uymama

Hiperaktivite belirtileri okul öncesi çocuklarda görülebilir ve çoğunlukla yedi yaşından önce sergilenir. Belirtiler şunlardır:

  • Çocukluk DönemiOtururken kıpır kıpır kıpırdanmak
  • Sürekli kalkıp etrafta gezmek veya koşmak
  • Uygun olmayan zamanlarda koşmak veya tırmanmak (gençlerde bu yerinde duramamak olarak görülebilir)
  • Sessizce oynamada veya sessiz boş zaman aktiviteleriyle uğraşmada zorlanma
  • Her zaman gitmeye hazır olma
  • Çoğunlukla aşırı konuşma

Tepisellik (impulsivite) belirtileri şunlardır:

  • Sabırsızlık
  • Reaksiyonları geciktirmede zorluk
  • Sorular tamamlanmadan cevap verme
  • Başkasının sırasının bitmesini beklemede zorluk
  • Sosyal veya iş ortamlarında problemlere neden olacak şekilde düzenli olarak başkalarını engelleme veya araya girme
  • Uygunsuz zamanlarda sohbete başlama

İmpulsivite sürekli bir şeylere veya kişilere çarpmak gibi kazalara sebep olabilir. Ayrıca DEHB olan çocuklar sonucunu düşünmeden tehlikeli aktivitelerle uğraşabilirler. Örneğin riskli yerlere tırmanabilirler. Aynı zamanda çocuğun normal fonksiyonlarını yerine getirmesini engellerler.

Çocuklar sürekli olarak ve en azından iki ortamda (okul ve ev gibi) ve en az altı ay boyunca bu belirtilerim bazılarını veya tamamını sergilediklerinde DEHB teşhisi konma riski altındadırlar. Bu durumlarda mutlaka bir uzmana başvurmak gereklidir.