Ruhsal Travma Ve Etkileri

TRAVMANIN TANIMI

Bize, yaşamımızın, vücut bütünlüğümüzün, sevdiklerimizin ve inançlarımızın tehlike altındaymış gibi yaşatan, tehlike altında olduğumuz alarmı veren, ve bizi korkutan olaylardır. Travmatik olaylar, hayatımızın normal seyrini derinden etkileyebilmektedir.

Olayın ruhsal bir travma olarak yaşanması için bazı özelliklerinin bulunması gerekir.

  • Deprem, sel gibi doğal afetler,
  • Savaşlar ve Göç gibi toplumsal olaylar,
  • Aileden birinin ya da başka bir yakınının beklenmedik ölümü ya da şiddete maruz kalarak öldürülmesini, ağır yaralanmasını, ölüm ya da yaralanma tehdidi olduğunu öğrenmek,
  • Ölüm tehdidi,
  • Başka bir kişinin yaralanmasına ya da yaralanma tehlikesi oluşturan bir olaya tanıklık etmek,
  • Başka bir kişinin ölümüne ya da ölüm tehdidi altında kalmasına tanıklık etmek,
  • Cinsel ya da fiziksel saldırıya uğrama,
  • Çocuklukta zorla kaçırılma,
  • Trafik kazaları,
  • Yaşamı tehdit eden bir hastalığın tanısının konması,
  • Ölü bir vücudu ya da vücut parçasını görme,
  • Aile içi Şiddete maruz kalma gibi durumlar,

Kişiyi zorlayıcı ve kişinin başa çıkma yeteneğini aşan olaylar “travmatik” olaylardır. Ruhsal travma nedeni olabilirler.

Travmatik olayları yaşayanlar öncelikle üç temel duyguyu hissederler;

*Kayıplara, çevredeki ölüm ve yıkıma karşı yoğun Üzüntü

*Sorumlu olarak görülen kişilere veya pek çok insana yönlendirilen yoğun Öfke

*Bu tür olayların tekrarlayabileceğine karşı yaşanan yoğun Korku

Olayın özelliği kadar, olay karşısında verilen tepkiler de önemlidir.

Travmatik olaylardan sonra insanlar bazı tepkiler gösterebilirler:

  • Yoğun korku duygusu, çaresiz hissetme ya da dehşet duygusu
  • Şok, üzüntü, öfke, kaygı, donukluk veya karamsarlık gibi duygusal tepkiler,
  • İnanamama, unutkanlık, düşünce dağınıklığı, dikkat toplayamama gibi düşünsel tepkiler,
  • Baş, göğüs ağrısı, kalpte sıkışma, yorgunluk, nefes darlığı gibi fiziksel tepkiler,
  • Uyku ve yeme rahatsızlıkları, alkol madde kullanımı, kendini ve işini ihmal etme, eskiden yapılan şeyleri yapmaktan kaçma ve sosyal çevreden uzaklaşma gibi davranışsal tepkiler,

YAŞANILAN BELİRTİLER NE ZAMAN DİKKATE ALINMALI?

  • Olayla ilgili anılarımız sürekli tekrarlanıyorsa,
  • Uykularınız düzensizse ve kabuslar görüyorsanız,
  • Bazen olayı yeniden yaşıyormuşuz gibi hissediliyor ve davranıyorsanız,
  • Olayı çağrıştıran her şeye karşı aşırı duyarlılık ve tepki gösteriyorsanız,
  • Her şeye karşı önemli derecede ilgi kaybınız varsa,
  • İnsanlardan uzaklaşıp, kendi içinize kapandıysanız,
  • Geleceğinizin kalmadığı düşüncesi hakim olmaya başladıysa,
  • Ani öfke patlamaları oluyorsa,
  • Dikkatinizi toplamada güçlük yaşanıyorsanız,
  • Aşırı irkilmeleriniz varsa,
  • Olayları hatırlatan durumlardan kaçınıyorsanız,

Bu belirtiler, olayın üzerinden 2-3 ay geçmesine rağmen devam ediyorsa, kişisel, sosyal ve iş yaşantınızda bozulmalara sebep oluyorsa, mutlaka profesyonel bir destek alınız.

BU GİBİ DURUMLARDA NELER YAPILABİLİR?

Kendinize iyi bakın ve beslenin, dinlenmek, eğlenmek ve rahatlamak için kendinize vakit ayırın.

Kesinlikle alkol ve diğer uyuşturucu maddelerden fayda beklemeyin.

Duygusal açıdan yakın zamanda sizi nelerin beklediğinin farkında olun ve bilgilenin.

Her gün için önceliklerinizi belirleyin ve her birini tek tek ele alın. Günlük planlarınıza tüm aile üyelerini katın ve birlikte çeşitli aktiviteler yapın.

Kişisel veya dış faktörlere bağlı olarak gelişen durumlara karşı hazırlıklı olun ve fiziksel hazırlıklarınızı yapın.

Yasınızı tutmak için kendinize izin verin. Sizi anlayan ve destekleyen insanlarla iletişimde olun. Teselli edici mesajlara karşı kendinizi kapatmayın ve çevrenizden destek isteyin.

Dayanışma içinde olun ve duygularınızı paylaşmaktan çekinmeyin.

İş, aile, evlilik, arkadaş ilişkilerinde sorun yaşadığınız zaman aile üyeleri veya güvendiğiniz birileri ile paylaşın veya bir uzmandan yardım alın.