DÜRTÜ KONTROL BOZUKLUKLARI

DÜRTÜ KONTROL BOZUKLUKLARI ve TEDAVİLER

Dürtü kontrolü kişinin kendine ve diğerlerine zararlı olabilecek dürtü ve güdülerine karşı koyabilme halidir. Dürtü kontrol bozukluğu olan kişiler ise, bunun aksine buna karşı koyamazlar. Böyle durumdaki kişiler, dürtülerine göre hareket etmeden önce giderek aratan bir gerginlik ve uyarılma hissedebilirler.

Kontrolsüz hareket/eylemin ardından ise doyum, özgürlük hissi ile haz edebilir veya suçluluk, pişmanlık hisleri duyup kendilerine ayıplayabilirler.

Dürtü kontrol bozukluğuna ilişkin olarak:

Kleptomani; tekrarlayan hırsızlıklar,

Piromani; kasıtlı yangın çıkarma,

Trikotilomani; başta saçsız alanlar ortaya çıkabilecek şekilde kompulsif saç yolma,

Patolojik kumar oynama,

Kompulsif alış-veriş yapma, internet bağımlılığı, seks bağımlılığı gibi durumlardan söz edebiliriz.

Psikodinamaik açıdan bakıldığında dürtülerin dışa vurumu ( acting out) cinsel veya saldırgan güdülerin dışa vurulma ihtiyacı ile ilgilidir. Özellikle patolojik kumar oynamada görülebildiği üzere depresyonla ilişkili olabilmekte ve kişinin kaybetme – cezalandırılma ile ilgili bilinçaltı hallerini yansıtabilmektedir.

Diğer yandan Alkol ya da uyuşturucu türden maddeler kullanımı kişinin kendini kontrol yetisini azaltabilmektedir. Kumar oynama manik-depresif bir hastanın manik dönemi ile de ilişkili olabilmektedir.

Tedavide psikofarmakolojik müdahale gerekmekle birlikte, destekleyici ve iç görü yönelimli terapiler, kişinin dışa vurumundaki motivasyonu anlamak, davranış terapileri, durumu ile ilişkili olabilecek depresyonunun, manik durumun tedavisi ve alkol-madde bağımlılık tedavileri etkili olabilmektedir.

Yasemin KULAÇ

Klinik Psikolog