OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK TEDAVİSİ

OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK (OKB) TEDAVİSİ

Obsesif Kompulsif Bozukluk(OKB), halk arasında vesvese ya da takıntı olarak da bilinen bir ruhsal problemdir. Kimi zamanlar da aşırı titizlik olarak tanımlanır. Toplum içinde yapılan araştırmalarda yaklaşık %2-3 arasında görülme sıklığı olduğu bildirilmektedir.

OKB genellilke ergenlik ya da genç erişkinlik döneminde başlayan ve zaman zaman hafiflemeler ile zaman zaman ise şiddetlenmeler ile ilerleyen kronik seyirli olma eğilimde olan bir psikiyatrik hastalıktır. Çocukluk döneminde de görülebileceği gibi, ruhsal travmalardan sonra oluşabilen ve atipik belirtiler gösteren halleri de mevcuttur. Ayrıca çocukluk döneminde başlayan Tourette Sendromunun içinde de vokal (ses) tikler ve motor(kas) tikler ile beraber görülen obsesyonları da burada hatırlamak gerekir. Unutulmaması gereken bir diğer nokta da psikiyatrik problemlerde hastalık yoktur hasta vardır ilkesidir; yani her hastanın klinik gidişi ve tedavisi kişiden kişiye farklılıklar gösterir, genelleme yapılamaz kuralıdır.

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tedavisinde bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış tedaviler sırası ile farmakoterapi (ilaç tedavileri) ve Bilişsel Davranışçı Psikoterapi (BDT) dir. Kimi olgularda tedavide Dinamik Psikoterapilerden kök alan uygulamalar da kullanmak gerekebilir.

OKB tedavisinde kullanılan ilaçlar öncelikle anti obsesif etkinliğinin olduğu bilinen ilaçlardır, Bunlar SSRI grubu antidepresanlar (fluoksetin, fluvoksamin, sertralin, siapolram, essitalopram ve paroksetin) yada triskiklik yada tetrasiklik antidepresanlar olarak bilinen eski kuşak antidepresanlardır. OKB tedavisinde dikkat edilmesi gereken önemli noktaların başında ilaçlaarın antidepresan dozlarının yaklaşık iki katı düzeyinde ancak anti obsesif etkinlikte oldukları bilgisidir. Kimi olgularda tedavi için verilen ilaçlar üst dozlarda da kullanılması gerekir. Hastaların bir kısmında anti obsesif ilaçların etkinliklerinin kuvvetlendirilmesi amacı ile tedaviye düşük dozda antpsikotik ilaçlar da eklenebilmektedir. Bazen de kaygı azaltıcı ilaçlar özellikle tedavinin başlangıç döneminde görülen şiddetli kaygı ve gerginlik duygusunun semptomatik tedavisinde kullanılabilmektedir. İlaç tedavileri le ilgili söylenmesi gereken son nokta da ilaç etkinliklerinin genellikle 4-8 hafta gibi bir sürede başlayacağı kimi zaman da 12 hafta ya kadar sabredilmesi gerektiğidir.

OKB tedavisinde ilaç dışında ilk akla gelen yöntem ise Bilişsel Davranışçı Psikoterapidir (BDT). BDT’de ilk aşama kişinin kaygı ve kaygının doğası ile ilgili eğitim aşamasıdır. Bu konuya bir sonraki yazıda değineceğiz. Konu başlığı olarak Kaygı ve Kaygı Bozuklularının Bilişsel Davranışçı Psikoterapisi başlığı altında bu yazımızı da okumanızı öneririz.

OKB hastalığının tedavisinde kullanılan BDT’de ikinci başamak ise Obesyon ke Kompülsyonun nasıl oluştuğu kişiye gösterilir. Kişinin en hassas olduğu taraflar her ne ise obsesyonlar sıklıkla kişiyi bu alanlardan rahatsız eder. Örneğin kişi çocuklarını çok seven bir ebeveyn ise çocuklrın zarar verme obsesyonları ile başının derde girmesi olasıdır. Dini alanlarda hassas bir kişi ise ibadet esnasında hoşa gitmeyen düşünceler veya görüntüler şeklinde obsesyonları oluşacaktır. Bu düşüncelerin irade dışı olduğu ve düşünmek istemedikçe aklına daha sık geldiği kişiye gösterilir. Kişinin hoş olmayan bu düşüncelerden kurtulabimek için yaptığı ve geçici de olsa rahatlama etkisi olan kompülsyonların uzak zamanda hastalığının şiddetlenmesine neden olduğu gösterilir.

Davranış ödevleri yardımı ile aşamalı bir şekilde kompülsyonlardan uzak kalma sağlanarak osesyonların da iyileşmeye başlaması elde edilir.

Son aşama ise meydan okumadır. Yani kişi obsesyonlarına karşı hiç bir kompülsyonu yapmayarak meydan okur ve iyileşme sürecini perçinler.

OKB tedavisinde kimi hastalarda kullanılması gerekecek bir başka psikoterapi yöntemi de Psikanalitik bakış açısından kök alan yöntemlerdir. Psikodrama gibi, İmgesel Görüntü Yşantısı gibi yöntemler de yeri ve zamanı uygun olmak şartı ile OKB tedavisine kullanılabilmektedir.

Ayrıca EFT tekniği geçmiş travmatik anıların duygusal yüklerinin iyileştirilmesinde ve buradan kök alan obsesyonların şiddetinin azaltılmasında psikoterapist tearafından uygun görüldüğü vakit kullanılabilecek bir başk müdahale yöntemidir.