Sosyal Fobi

Sosyal Fobi İçin Tanı Kriterleri (DSM-IV-TR)

A) Tanımadık insanlarla karşılaştığı ya da başkalarının gözünün üzerinde olabileceği, bir ya da birden çok toplumsal ya da bir eylemi gerçekleştirdiği durumdan belirgin ve sürekli bir korku duyma. Kişi, küçük duruma düşeceği ya da utanç duyacağı bir biçimde davranacağından korkar (ya da anksiyete belirtileri gösterir)

B) Korkulan toplumsal durumla karşılaşma hemen her zaman anksiyete doğurur, bu da duruma bağlı ya da durumsalolarak yatkınlık gösterilen bir Panik Atağı biçimini alabilir.

C) Kişi, korkusunun aşırı ya da anlamsız olduğunu bilir.

D) Korkulan toplumsal ya da bir eylemin gerçekleştirildiği durumlardan kaçınılır ya da yoğun anksiyete ya da sıkıntıyla bunlara katlanılır.

E) Kaçınma, anksiyöz beklenti ya da korkulan toplumsal ya da bir eylemin gerçekleştirildiği durumlarda sıkıntı duyma, kişinin olağan günlük işlerini, işle ilgili (ya da eğitimle ilgili) işlevselliğini, toplumsal etkinliklerini ya da ilişkilerini bozar ya da fobisi olduğu için belirgin bir sıkıntı duyar.

F) 18 yaşının altındaki kişilerde süresi en az 6 aydır.

G) Korku ya da kaçınma, bir maddenin (örn. kötüye kullanılabilen bir ilaç, tedavi için kullanılan bir ilaç) ya da genel tıbbi bir durumun doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı değildir ve başka bir ruhsal bozuklukla daha iyi açıklanamaz.

H) Genel tıbbi bir durum ya da başka bir ruhsal bozukluk varsa bile A tanı ölçütlerinde sözü edilen korku bununla ilişkisizdir.

TEDAVİ:

Tedavinin ilk aşamasında kişinin hastalık ve tedavi süreci ile ilgili olarak bilgilendirilmesi gerekmektedir. Sosyal fobinin tedavisinde psikofarmakoterapi ile psikoterapi ayrı ayrı ya da kombine olarak uygulanabilmektedir. Özellikle kaygı/korku yaratan durumlarla ilgili kişinin düşünce ve inançları ile çalışmak ve kaçınmaları ortadan kaldırmak için davranışsal yöntemler uygulamak oldukça etkilidir.

Kaynak:

Prof.Dr.Ertuğrul Köroğlu (2009). Boylam Klinik Uygulamada Psikiyatri: Tanı ve tedavi klavuzları, cilt 2.

Amerikan Psikiyatri Birliği: Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Dördüncü Baskı, Yeniden Gözden Geçirilmiş Tam Metin (DSM-IV-TR), Amerikan Psikiyatri Birliği, 2000’den Köroğlu, E (çeviri ed.), Hekimler Yayın Birliği, 2007.